Wil je echt verandering? Begin bij je omgeving.
Goede voornemens: ze beginnen vaak vol enthousiasme, maar stranden niet zelden al in januari. Hoe kan het dat we steeds weer terugvallen in oude patronen? Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat wilskracht maar een klein stukje van de puzzel is. De echte kracht? Die zit in je omgeving. Hier lees je hoe je jouw leefomgeving kunt aanpassen om eindelijk die oude gewoontes te doorbreken en nieuwe gewoontes vol te houden.
Waarom je omgeving zo belangrijk is
Gewoontes ontstaan vaak door triggers in je omgeving. Je grijpt bijvoorbeeld naar snacks omdat ze altijd binnen handbereik liggen, of je blijft op de bank hangen omdat je hardloopschoenen ergens onderin een kast verstopt zijn. Gedrag is automatisch, en dat betekent dat je omgeving een grote rol speelt.
Door je omgeving slim aan te passen, kun je oude patronen doorbreken zonder dat je continu op wilskracht hoeft te vertrouwen. Je maakt de gezonde keuze letterlijk makkelijker en de ongezonde keuze moeilijker.
5 slimme manieren om je omgeving in te zetten
- Maak ongezonde gewoontes moeilijker
Wil je minder snoepen? Zet snacks niet op het aanrecht, maar ergens ver weg, zoals boven in een kast waar je een trapje voor nodig hebt. Het klinkt simpel, maar die extra drempel kan genoeg zijn om je gedrag te veranderen. Geen snacks in huis? Nog beter! - Maak de gezonde keuze onweerstaanbaar
Zorg dat wat je wél wilt doen makkelijk en aantrekkelijk is. Leg je sportschoenen klaar naast je bed als je wilt gaan sporten, of vul je koelkast met kleurrijke, gezonde snacks zoals gesneden groenten en fruit. Wat je ziet, eet je! - Creëer nieuwe triggers
Koppel een nieuwe gewoonte aan iets dat je al doet. Bijvoorbeeld: wil je elke dag een korte workout doen? Doe dat dan meteen na het tandenpoetsen. Door de nieuwe gewoonte te verbinden aan iets wat je al dagelijks doet, wordt het sneller een automatisme. - Beloon jezelf strategisch
Ons brein werkt op beloningen. Creëer kleine “dopamine hits” door jezelf te belonen als je een gezonde keuze maakt. Dit kan simpel zijn: kruis een dag af op een kalender, geef jezelf een compliment, of trakteer jezelf op een boek of een uitje als je een mijlpaal bereikt. - Ontregel oude patronen bewust
Wil je stoppen met eten voor de tv? Verplaats de snacks naar een andere kamer. Wil je minder vaak snoozen? Leg je wekker aan de andere kant van de kamer, zodat je moet opstaan om hem uit te zetten. Door je oude routines letterlijk te doorbreken, maak je het jezelf makkelijker om nieuwe te vormen.
Een voorbeeld uit de praktijk
Stel, je wilt vaker gezonde maaltijden koken. Je merkt dat je vaak naar snelle, ongezonde opties grijpt omdat je te weinig tijd hebt om te koken. Wat kun je doen?
- Vooruit plannen: Zorg dat je gezonde ingrediënten in huis hebt.
- Maak koken aantrekkelijk: Zet een fijne playlist aan of betrek je gezin erbij.
- Vermijd verleidingen: Haal kant-en-klaarmaaltijden niet in huis.
Met deze aanpassingen aan je omgeving maak je het jezelf makkelijker om je nieuwe gewoonte vast te houden.
Wat zegt de wetenschap?
Uit gedragswetenschappelijke studies blijkt dat mensen die hun omgeving aanpassen, veel succesvoller zijn in het aanleren van nieuwe gewoontes. Ze hoeven niet steeds opnieuw te kiezen voor het juiste gedrag, omdat dat gedrag nu de meest logische en makkelijke optie is geworden. Zoals James Clear in zijn boek Atomic Habits zegt: “Je valt niet op het niveau van je doelen, maar op het niveau van je systemen.”
Aan de slag: jouw omgeving, jouw succes
Het doorbreken van oude gewoontes begint niet met een enorme wilskracht, maar met slimme strategieën. Vraag jezelf af:
- Welke triggers houden mijn oude gewoontes in stand?
- Hoe kan ik mijn omgeving aanpassen om nieuwe gewoontes makkelijker te maken?
