Het gat tussen lifespan en healthspan dichten
De gemiddelde levensverwachting stijgt wereldwijd, en steeds meer mensen bereiken de respectabele leeftijd van 100 jaar. Maar terwijl we ouder worden, rijst een belangrijke vraag: hoe gezond of waardevol zijn die extra jaren? De kloof tussen lifespan (levensduur) en healthspan (gezonde levensjaren) wordt steeds groter. Dit betekent dat velen van ons de laatste jaren van hun leven doorbrengen met chronische ziekten, afhankelijkheid en een verminderde kwaliteit van leven. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat we niet alleen oud worden, maar ook gezond en vitaal blijven?
Wat veroorzaakt deze kloof?
De belangrijkste oorzaak van het verschil tussen levensduur en gezonde levensjaren is de toename van chronische ziekten, zoals hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en neurodegeneratieve aandoeningen zoals dementie. Factoren zoals ongezonde voeding, te weinig beweging, chronische stress en een gebrek aan sociale verbinding spelen hierin een grote rol. Bovendien worden veel mensen in hun latere jaren afhankelijk van medicijnen en zorg, wat weliswaar de levensduur kan verlengen, maar niet per se de kwaliteit van leven verbetert.
Longevity
In de zogenoemde Blue Zones – gebieden in de wereld waar mensen langer en gezonder leven, zoals Okinawa (Japan) en Sardinië (Italië) – zien we dat de mensen niet alleen ouder worden dan gemiddeld, maar ook op een gezondere manier verouderen. Dit verschijnsel wordt ook wel aangeduid als longevity. Longevity betekent in feite dat je een langere levensduur hebt dan gemiddeld en dat je dit ook nog eens doet in goede gezondheid. Deze gemeenschappen tonen aan dat longevity niet alleen genetisch bepaald is, maar vooral beïnvloed wordt door leefstijlkeuzes en de omgeving.
Gezonde leefstijl
De leefstijlkeuzes die samenhangen met een langere levensduur en gezonde levensjaren bepalen op welke manier iemand ouder wordt en de kwaliteit van zijn of haar leven. De volgende leefstijlkeuzes zijn hier in ieder geval van belang:
- Voeding: Eet zoveel mogelijk plantaardig en onbewerkt voedsel, rijk aan vezels en antioxidanten. Vermijd sterk bewerkte producten en beperk suiker- en alcoholconsumptie.
- Beweging: Blijf in beweging! Dagelijks wandelen, tuinieren of werken in de moestuin helpt niet alleen je fysieke, maar ook je mentale gezondheid.
- Ontspanning: Stressreductie door mindfulness, ademhalingsoefeningen en natuurwandelingen voorkomt schadelijke ontstekingsreacties in het lichaam.
- Slaap: Een kwalitatief goede nachtrust is essentieel voor herstel en het voorkomen van chronische ziekten.
- Zingeving: Mensen die een doel in hun leven hebben, blijven langer gezond. Dit kan iets eenvoudigs zijn als een moestuin onderhouden of vrijwilligerswerk doen.
- Sociale verbinding: Een sterk sociaal netwerk zorgt voor emotionele veerkracht en vermindert het risico op eenzaamheid en depressie.
Als we willen dat het gat tussen onze levensduur en onze gezonde levensjaren zo klein mogelijk wordt, is het tijd om het roer om te gooien. Begin klein: voeg dagelijks meer groenten toe aan je maaltijd, maak een korte wandeling, bel een vriend(in) of start een rustgevend ritueel voor het slapengaan. Met elk zaadje dat je plant, neem je gezondheid in eigen hand.
